Dieser Tag wird im Volksmund auch als „Dzarzardar“ genannt.

Der erste Sonntag nach dem Fest der Himmelfahrt heißt auch Palmsonntag und wird als zweiter Palmsonntag bezeichnet. Wenn wir am ersten Palmsonntag den Einzug Jesu in das irdische Jerusalem gedenken, dann der zweite Palmsonntag symbolisiert den Einzug des auferstandenen Herrn in das himmlische Jerusalem, wo ihn mit Freude und Beglückung die himmlischen Engeln empfangen.

Der zweite Palmsonntag erinnert den Christen die Himmelfahrt Christi wieder, schenkt gleichzeitig den gläubigen Christen die Hoffnung, dass er im Glauben an Christus auch in den Himmel gehen und würdig wird, in ständigen Anwesenheit Gottes zu leben.

Mit dem zweiten Palmsonntag ist eine wundervolle traditionelle Erzählung aus der armenischen Geschichte verbunden. Um diese Erzählung kurz vorzustellen, bringen wir einen Abschnitt aus dem Buch des seelischen armenischen Patriarchen von Konstantinopel (Istanbul), Erzbischof Shnorhk Kalustyan, „Farbsonntage und Pfingsten“:

„Am vierten Tag nach der Himmelfahrt erreichen uns Resonanzen vom siegesreichen Einzug Jesu in das himmlische Jerusalem. Und diese Resonanz kommt zu uns in Form einer wunderbaren armenischen Tradition, wie eine aus der Schilfflöte fließende rührselige Melodie. Gemäß dieser Tradition genießt der Vater unseres Glaubens, Hl. Gregor der Erleuchter, während seiner Gefangenschaft in Chor Virap den Besuch und die Anwesenheit eines himmlischen Wesens, das ihn in seiner Hoffnungslosigkeit nicht nur tröstet und ermutigt, sondern die schnöde und dunkele Atmosphäre des Gefängnisses zu einem wirklichen Himmel macht.

Der Glaube, der Glaube an wahrhaftigen und ewigen Gott, an die Engel, an die Existenz einer himmlischen Welt kann nur den Menschen aus seiner kränkelenden Einsamkeit retten, wie dieser Glaube den Gregor aus der Einsamkeit und Verzweiflung von Chor Virap gerettet hat, damit er zum Erleuchter eines in Dunkelheit tappenden Volkes, das wir waren, wird.“

* * *
Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի Ծաղկազարդ անունով երկու Կիրակի: Առաջինը՝ Տիրոջ Յարութեան Տօնին՝ Սուրբ Զատկին նախորդող Կիրակին է, երբ մենք տօնախմբում ենք Քրիստոսի յաղթական մուտքը Երուսաղէմ, երբ մարդիկ նրան դիմաւորում էին փառաբանութեամբ ու ցնծութեամբ և ծառերի ճիւղեր սփռում նրա առաջ: Ժողովրդական բառով այդ օրը կոչւում է նաեւ Ծառզարդար:

Քրիստոսի Համբարձման տoնին յաջորդող կիրակի օրը նոյնպէս կոչւում է Ծաղկազարդ եւ յայտնի է Երկրորդ Ծաղկազարդ անունով: Եթէ առաջին Ծաղկազարդի օրը Եկեղեցին յիշում է Յիսուս Քրիստոսի յաղթական մուտքը դէպի երկրային Երուսաղէմ, ապա երկրորդ Ծաղկազարդը խորհրդանշում է մեր համբարձեալ Տիրոջ մուտքը Վերին Երուսաղէմ, ուր նրան ուրախութեամբ ու ցնծութեամբ դիմավորում են հրեշտակները: Երկրորդ Ծաղկազարդը քրիստոնեաներին վերստին յիշեցնում է Քրիստոսի Համբարձումը` միաժամանակ հաւատաւոր քրիստոնեային պարգեւելով յոյսը, որ Քրիստոսի հաւատքով ինքը նոյնպէս գնալու դէպի երկինք՝ արժանանալու Աստուծոյ մնայուն ներկայութեամբ ապրելու գերագոյն պատուին եւ երանութեան:

Երկրորդ Ծաղկազարդի առիթով մեզ է հասել մի սքանչելի աւանդութիւն հայոց պատմութիւնից, որը ներկայացնելու համար կատարում ենք մէջբերում Կ. Պոլսոյ լուսահոգի պատրիարք Շնորհք Արքեպս. Գալուստեանի „Գունագեղ Կիրակիներ եւ Հոգեգալուստ“ հատորէն.

„Համբարձման այս չորրորդ օրը կը հասնին մեզի արձագանգները Յիսուսի յաղթական մուտքին ի վերին Երուսաղէմ: Ու այս արձագանգը կու գայ մեզի ազգային գողտրիկ աւանդութեան մը ընդմէջէն, եղէգէ սրնգի մը մէջէն հոսող սրտառուչ մեղեդիի մը նման: Ըստ այդ աւանդութեան, մեր հաւատքի Հայրը Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ, իր խոր վիրապային բանտարկութեան ընթացքին, կը վայելէ այցելութիւնը եւ ներկայութիւնը երկնային էակի մը, որ ոչ միայն կը սփոփէ եւ կը սրտապնդէ զինքը իր անյոյս կացութեան մէջ, այլ նաեւ բանտի չարաշուք եւ խաւար մթնոլորտը կը վերածէ իրական երկինքի մը:

Gemäß dem Zeugnis des Neuen Testaments setzt Jesus Christus nach seiner glorreichen Auferstehung sein Wirken auf dieser Welt noch 40 Tage fort, erscheint er seinen Jüngern und vielen anderen Anhängern. Am 40. Tag nach der Auferstehung erscheint Jesus ein letztes Mal seinen Jüngern, segnet und ermutigt sie und nimmt Abschied von ihnen: „Aber ihr werdet die Kraft des Heiligen Geistes empfangen, der auf euch herabkommen wird; und ihr werdet meine Zeugen sein in Jerusalem und in ganz Judäa und Samarien und bis an die Grenzen der Erde. Als er das gesagt hatte, wurde er vor ihren Augen emporgehoben, und eine Wolke nahm ihn auf und entzog ihn ihren Blicken.“ (Apostelgeschichte 1, 8-9)

Über dieses wunderbare Ereignis der Himmelfahrt berichten auch die Evangelisten Markus und Lukas. Markus schreibt: „Nachdem Jesus, der Herr, dies zu ihnen gesagt hatte, wurde er in den Himmel aufgenommen und setzte sich zur Rechten Gottes.“ (Markus 16,19) Und Lukas berichtet: „Er (Jesus) führte sie (die Jünger) hinaus in die Nähe von Betanien. Dort erhob er seine Hände und segnete sie. Und während er sie segnete, verließ er sie und wurde zum Himmel emporgehoben.“ (Lukas 24, 50-51)

Das fest der Himmelfahrt ist eines der beliebtesten Feste der Armenischen Kirche und des Volkes. Mit diesem Tag sind auch einige schöne Bräuche und Volkstraditionen verbunden, die mit unterschiedlichen Festlichkeiten vervollständigt werden.

Am Tag der Himmelfahrt wird in der Armenischen Kirche auch an ein anderes wichtiges Ereignis aus der armenischen Geschichte erinnert – an die Rückkehr des Sitzes des Katholikats Aller Armenier aus Sis zurück nach St. Etschmiadzin. Sicherlich wissen viele, dass das Zentrum der Armenischen Kirche und der Muttersitz des Katholikats Aller Armenier St. Etschmiadzin ist, die im Jahre 301 gemäß dem Willen des Einziggeborenen Sohnes Gottes vom Hl. Gregor dem Erleuchter in der damaligen Hauptstadt Armeniens, Wagharshapat, errichtet worden ist. Das zusammengesetzte armenische Wort „Etsch Miadzin“ bedeutet: „Der Einziggeborene ist herabgestiegen“. Der Sohn Gottes wählte St. Etschmiadzin als Zentrum und Muttersitz der Armenischen Kirche.

Aber auf Grund der tragischen und unbeständigen Geschichte unseres Volkes musste der Sitz des Katholikats seit 484 immer wieder sein Ort wechseln. Und so etwa 1000 Jahre. Als in Kilikien 1080 das kilikisch-armenische Fürstentum und etwa 100 Jahre danach Königtum entstand, ging auch der Katholikos nach Kilikien und blieb bis 1441 dort.

1441 ist der Sitz des Katholikats Aller Armenier nach St. Etschmiadzin zurückgekehrt. Die Entscheidung über die Rückkehr des Sitzes nach St. Etschmiadzin fiel an der kirchlichen Versammlung, die am Tag der Himmelfahrt, 25. Mai 1441 einberufen war. Aus diesem Grund wird an dieses Ereignis immer am Himmelfahrtstag gedacht.

„Herr, bewahre immer unerschütterlich den von Dir errichteten Muttersitz“

* * *
Համբարձման տօնը, որը քրիստոնէական եկեղեցին տօնախմբում է Տիրոջ Յարութեան՝ Սուրբ Զատկի տօնից 40-օր յետոյ, Յիսուս Քրիստոսի երկինք համբարձման յիշատակութեան օրն է: Այս տօնը քրիստոնէական եկեղեցու ամենահին տօներից մէկն է: Տօնը շարժական է եւ կապուած Զատկական թուականի հետ կարող է հանդիպել ապրիլի 30-ից յունիսի 3 ընկած ժամանակահատուածի մէջ, հինգշաբթի մի օր (այս տարի 17 Մայիսին):

Նոր Կտակարանի վկայութեան համաձայն Յիսուս Քրիստոս իր հրաշափառ յարութիւնից յետոյ 40 օր շարունակում է իր առաքելութիւնը երկրի վրայ, երեւում է իր աշակերտներին եւ բազում այլ հետեւորդների: Յարութեան քառասուներորդ օրը Յիսուս մի վերջին անգամ եւս երեւում է իր առաքեալներին, օրհնում է նրանց, իր վերջին պատգամներն է փոխանցում եւ հրաժեշտ տալիս նրանց եւ մինչ առաքեալները զարմացած երկինք էին նայում, Յիսուս համաբարձւում է դէպի երկինք: Համբարձման հրաշալի այս դէպքի մասին վկայում են Մարկոս եւ Ղուկաս աւետարանիչները, ինչպէս նաեւ Գործք Առաքելոց գիրքը:

Ահաւասիկ Մարկոս աւետարանչի վկայութիւնը. „Եւ ինքը Տէր Յիսուս, նրանց հետ խոսելուց յետոյ, դէպի երկինք վերացաւ և նստեց Հօր աջ կողմը“ (Մարկ. 16-19):

Քրիստոսի համբարձման տօնը հայ ժողովրդի ամենասիրած տօներից մէկն է: Այդ օրուայ հետ են կապուած նաեւ մի շարք գեղեցիկ սովորութիւններ ու աւանդութիւններ, որոնք ուղեկցւում են ժողովրդական հանդիսութիւններով:

Համբարձման տօնի օրը Հայ Եկեղեցում յիշատակւում է նաեւ մի այլ պատմական կարեւոր իրադարձութիւն եւս, որ է՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Աթոռը Սիս քաղաքից Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածին փոխադրելը: Հաւանաբար քաջատեղեակ ենք բոլորս, որ Հայ Եկեղեցու կենտրոնը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինն է, որը հիմնուել է 301 թուականին Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի կողմից համաձայն մեր Տիրոջ՝ Յիսուս Քրիստոսի պատուիրանի: Աստուծոյ Միածին Որդիին ընտրութեամբ „Սուրբ Էջմիածինը“ դարձաւ Հայ Եկեղեցւոյ կենտրոնը եւ նստավայրը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի: Սակայն հայ ժողովրդի դառն պատմութեան թելադրանքով 484 թուականից սկսած Հայոց Կաթողիկոսութեան նստավայրը տեղափոխուեց պատմական Հայաստանի այլազան վայրեր, նաեւ Կիլիկիա: 1441 թուականին Կիլիկիոյ Սիս մայրաքաղաքից Կաթողիկոսական Աթոռը վերադարձաւ իր տունն ու բնօրրանը՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին:

Կաթողիկոսական Աթոռը Սուրբ Էջմիածին վերադարձնելու որոշումը տրուել է 1441 թուականի մայիսի 25-ին Համբարձման օրը տեղի ունեցած ժողովի ընթացքում, որն էլ առիթ է դարձել, որպէսզի Համբարձման տօնակատարութեան հետ միասին նշուի նաեւ Հայրապետական Աթոռի տեղափոխութեան յիշատակը:

Համայն հայութեան հոգեւոր օրրան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից Հայրապետական մեր օրհնութիւնն ու շնորհաւորանքներն ենք բերում Ձեզ Մայիսի 9-ի` Յաղթանակի ու Խաղաղութեան Օրուայ բերկրալի առիթով:

Այսօր նշւում է ֆաշիզմի դէմ տարած յաղթանակի օրը, որ տօն է խաղաղութեան, չարիքի ու ատելութեան դէմ բարու եւ եղբայրսիրութեան յաղթանակի: Այս տօնը կրկնակի ուրախութեամբ է լցնում սիրտը իւրաքանչիւր հայորդու, քանզի քսան տարիներ առաջ այս օրը` մայիսի 9-ին, ազատագրուեց հայրենի մեր Արցախ աշխարհի սիրտն հանդիսացող Շուշին: Շուշիի ազատագրումը դարձաւ արցախաբնակ մեր հայորդիների ազատութեան եւ ինքնորոշման աստուածադիր իրաւունքի պաշտպանութեան յաղթական պայքարի առանցքային հանգրուաններից մէկը` ոսկէ տառերով գրուելով ազգային մեր արդի պատմութեան տարեգրութեան մէջ:

Յոբելեանական այս օրը խոնարհումով ենք յիշում Մեծ Հայրենականի եւ Արցախեան հերոսամարտի տարիներին անձնուրացօրէն սեփական կեանքը Հայրենիքին զոհաբերած մեր քաջազուն զաւակներին` հայցելով, որ Բարեգութ Տէրն հանգստութիւն պարգեւի նրանց հոգիներին ու հանգչեցնի Իր լոյս օթեւանների մէջ:

Քրիստոսահաստատ Մայր Տաճարի Իջման Սուրբ Սեղանի առաջ ի խորոց սրտի աղօթում ենք, որ Ամենակեցոյցն Աստուած յարատեւ ու անսասան պահի խաղաղութիւնն արարչաստեղծ աշխարհում, ամրացնի եղբայրութիւնը, սերն ու հանդուրժողականութիւնը մարդկանց սրտերում, եւ մաղթում ենք, որ մարդկային միտքը, տաղանդն ու կարողութիւնները ծառայեն միայն բարի նպատակների ու հանուր մարդկութեան բարօր կեանքի ու առաջընթացի համար նպաստող ձեռնարկներին` իրականութիւն դարձնելով Եսայի մարգարէի կանխասացութիւնը, թէ` Տէրն այնպէս պիտի փոխի մարդկանց սրտերը, որ “նրանք իրենց սուսերներից խոփեր պիտի ձուլեն, եւ իրենց սուիններից` մանգաղներ. ազգ ազգի վրայ սուր չպիտի բարձրացնի, եւ նրանք այլեւս չեն սովորելու պատերազմել” (Եսայի Բ 4):

Zum Anlass, ein solches Fest in der Kirche zu haben und zu feiern, diente ein Ereignis, das im Jahre 351, in der Zeit des Kaisers Konstantin und des Jerusalemer Patriarchen Kyuregh (Kiril), geschah. Laut diesem wunderbaren Ereignis soll das lebenspendende Hl. Kreuz des Herrn über die Stadt Jerusalem im Himmel zu sehen gewesen sein und vom Himmel gestrahlt haben. Das himmlische Ereignis soll nicht nur paar Augenblicke gewesen sein, sondern das Kreuz erschien und leuchtete im Himmel Stunden lang.

Viele, die dieses herrliche Ereignis erlebten, glaubten an die rettende Wirkung Christi und ließen sich taufen. Die Zahl der Getauften soll etwa 5000 gewesen sein. Viele von ihnen sollen in dem Taufbecken getauft gewesen sein, das im armenischen Kloster „Srpotz Hakovbyanz“ (Kloster der Jakobiten) aufbewahrt wird. In diesem Kloster befindet sich auch der Sitz des armenischen Patriarchen von Jerusalem.

Das wunderbare Ereignis war der Grund, damit in der alten Kirche das Fest der Erscheinung des Hl. Kreuzes über Jerusalem gefeiert wird. Wie oben erwähnt, feiert die Armenische Kirche dieses Fest am 4. Sonntag bzw. 28 Tage nach dem Osterfest. Demgemäß zählt das Fest zu den beweglichen Festen und wird an einem Sonntag zwischen 19. April und 24. Mai gefeiert.

Biblische Lesungen zu diesem Tag:
Apostelgesch. 17, 1-15; 1. Johannes 1, 1-10; Johannes 7,14-24.

Über das Hl. Kreuz siehe auch hier.

Սուրբ Զատկին յաջորդող չորրորդ Կիրակի օրը (այս տարի 06 Մայիս) Հայ Եկեղեցու Տօնացոյցի համաձայն տօնւում ե Սուրբ Խաչի Երեւման տօնը:

Եկեղեցում այսպիսի տօն ունենալու եւ յիշատակելու առիթ է ծառայել այն դէպքը, որի համաձայն 351 թուականին, Կոնստանդիանոս կայսեր իշխանութեան եւ Երուսաղէմի Պատրիարք Կիւրեղի գահակալութեան օրերում, Երուսաղէմի երկնակամարում երեւում է Տիրոջ կենարար եւ սուրբ Խաչը: Այս հրաշալի դէպքը տեւում է ոչ թէ մի քանի րոպէ, այլ երկար-երկար ժամանակ Քրիստոսի կենարար Խաչը երեւում է երկնքում, շատերին մղելով գոհութիւն եւ փառաբանութիւն մատուցելու Աստծուն:

Շատերն այս սքանչելի եւ զարմանահրաշ դէպքին ականատես լինելով հաւատում են Քրիստոսի փրկարար զօրութեան եւ մկրտւում են: Այդ օրը մկրտուածների թիւը ըստ ականատեսների վկայութեան լինում է շուրջ 5000 հոգի: Նրանցից մի զգալի մասը մկրտւում է այն աւազանի մէջ, որ գտնւում է Երուսաղէմի հայկական Սրբոց Յակովբեանց վանքում, որտեղ է գտնւում նաեւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան նստավայրը:

Այս սքանչելի դէպքն էլ առիթ է դարձել, որ հին եկեղեցում հաստատուի Քրիստոսի Սուրբ Խաչի Երեւման տօն, որը ինչպէս նշեցինք Հայ Եկեղեցում նշւում է Սուրբ Զատիկին յաջորդող 4-րդ Կիրակի օրը, այսինքն՝ Սուրբ Յարութեան տօնից 28 օրեր յետոյ: Ըստ այսմ այս տօնը շարժական է եւ կարող է նշուել ապրիլի 19-ից մինչեւ մայիսի 24-ը ընկած ժամանակահատուածում:

Օրուայ Սուրբ Գրային ընթերցուածքներն են՝
Գործք Առաք. 17, 1-15; Ա Յովհաննէս 1, 1-10; Յովհաննէս 7,14-24:

Die rote Farbe symbolisiert in der Kirche in erster Linie den Sieg Jesu Christi über den Tod durch seine glorreiche Auferstehung. Rot ist gleichzeitig auch das Symbol des heiligen Blutes der Märtyrer, die ihr Leben für das Evangelium Christi, die christliche Kirche und den Glauben geopfert haben. In der Zeit des Frühchristentums, als Christen verfolgt wurden, haben viele den Tod bevorzugt, als die Prinzipien zu verraten, die ihnen und der Menschheit unser Herr Jesus Christus gegeben hat. Diese Märtyrer haben letztendlich, wie ihr himmlischer Lehrer, durch ihr Blut den Bösen besiegt.

„Steht auf, mit Blut geretteter,
und Lob singet dem Retter: Halleluja.
Hl. Nerses Shnorhali (der Begnadete), 12. Jh.

Biblische Lesungen zu diesem Tag:
Apostelgesch. 13, 16-43; 1. Petrus 5, 1-14; Matthäus 11, 25-30; Markus 4, 26-34; Lukas 9, 18-36; Johannes 5,19-30.

Եկեղեցական իմաստով կարմիր գոյնը առաջին հերթին խորհրդանշում է Յիսուս Քրիստոսի Սուրբ Յարութեամբ մահուան նկատմամբ տարած նրա յաղթանակը:

Կարմիր գոյնը միաժամանակ Քրիստոսի Աւետարանի, քրիստոնէական եկեղեցու եւ հաւատի համար իրենց կեանքը նուիրաբերած նահատակների սուրբ արեան խորհրդանիշն է:

Քրիստոնեութեան վաղ շրջանում, երբ քրիստոնեաները դաժան հալածանքների էին ենթարկւում, շատերը գերադասեցին մեռնել, քան դավաճանել հաւատքի այն սկզբունքներին, որ մարդկութեանն աւանդել էր մեր Տէրը՝ Յիսուս Քրիստոս: Այս նահատակները եւս ինչպէս երկնային մեր վարդապետը իրենց արեամբ ի վերջոյ յաղթեցին չարին:

„Զարթիք, փրկեալք արեամբ,
եւ տուք զփառս Փրկողին. Ալէլուիա“ (Գրաբար)

„Արթնացէք, արեամբ փրկուածներ,
եւ փառք տուէք Փրկողին. Ալէլուիա“ (Աշխարհաբար)
Սուրբ Ներսէս Շնորհալի, 12-րդ դար

Այս Կիրակին ժողովրդական բառով կոչւում է նաեւ Կանաչ Կիրակի, որ խորհրդանշում է բնութեան գարնանային զարթօնքը եւ նոր կեանքը:

Օրուայ Սուրբ Գրային ընթերցուածքներն են՝
Գործք Առաքելոց 9, 23-31; Ա Պետրոս 2,1-10; Յովհաննէս 2,23-3,12

Der 2. Sonntag nach dem Fest der Auferstehung (Dies Jahr der 22. April) wird gemäß dem Kalender der Armenischen Kirche als Sonntag der ersten Kirche bezeichnet. Am diesen Tag gedenkt die Kirche die Gründung der ersten Kirche in Jerusalem. Diese Kirche ist das Obergemach, wo unser Herr Jesus Christus das Letzte Mahl hatte und das Abendmahlssakrament gründete.

Dieser Sonntag wird im Volksmund auch als Grüner Sonntag bezeichnet. Es symbolisiert das Frühlingserwachen der Natur sowie das neue Leben.

Օրուայ Սուրբ Գրային ընթերցուածքներն են՝
Գործք Առաքելոց 5,34-6,7; Յակովբոս 3,1-12; Յովհաննէս 1,1-17:

Der 1. Sonntag nach dem Fest der Auferstehung bzw. dem Osterfest (Dieses Jahr der 15. April) wird gemäß dem Kalender der Armenischen Kirche als Neuer Sonntag bezeichnet. Man bezeichnet den Tag auch als Erneut Ostern. Am diesen Sonntag setzt sich die mit der Auferstehung uns bescherte geistige Freude. Mit der Auferstehung Jesu Christi beginnt ein neues Leben, ein mit Blut Christi erlöstes Leben. Und es ist selbstverständlich, dass dieser erste Herrentag, der dem Herrn gehörende Tag (Das armenische Wort „Kiraki“ kommt aus dem Griechischen und bedeutet übersetzt Tag des Herrn) in der Kirche als Neuer Sonntag, Sonntag des neuen Lebens genannt wird.

Հայրապետական պատարագին ներկայ էին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեանը, ՀՀ ԱԺ նախագահ Սամուել Նիկոյեանը, ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսեանը, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Յարութիւնեանը, ինչպէս նաեւ ԱԺ պատգամաւորներ, ՀՀ կառավարութեան անդամներ, Գերագոյն Հոգեւոր Խորհրդի անդամներ, Հայաստանում հաւատարմագրուած դիւանագիտական առաքելութիւնների ներկայացուցիչներ, Մայր Աթոռի բարերարներ, գիտութեան, կրթութեան եւ մշակոյթի գործիչներ:

Նախքան Պատարագի սրբազան արարողութիւնը խաչվառազարդ հանդիսաւոր թափօրը զանգերի աւետաբեր ղօղանջների ներքոյ Վեհափառ Հայրապետին եւ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահին Վեհարանից առաջնորդեց Մայր Տաճար: Հայրապետական թափօրի ընթացքում ամպհովանակիրներն էին ՀԲԸՄ կենտրոնական վարչութեան անդամներ Արիս Ադամեանը, Վազգէն Եակուբեանը, ՀԲԸՄ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանակային յանձնաժողովի ատենապետ Հայկ Մսրլեանը եւ ՀԲԸՄ հայաստանեան ներկայացուցչութեան կառավարման խորհրդի նախագահ Աշոտ Ղազարեանը: Ս. Պատարագին Նորին Սրբութեանը որպէս առընթերականեր սպասաւորում էին Հայոց բանակի հոգեւոր առաջնորդ Տ. Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամեանը եւ Մայր Աթոռի Վանորէից տեսուչ Տ. Արտակ եպիսկոպոս Տիգրանեանը:

Պատարագի ընթացքում Ս. Յարութեան հոգենորոգ տոնի առիթով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հայրապետական իր պատգամն ուղղեց աշխարհասփիւռ հաւատաւոր հայ ժողովրդին:

“Աստուած` որ եւ զտէրն յարոյց, եւ զձեզ յարուսցէ զօրութեամբ Իւրով”
(Ա. Կորնթ. Զ 14):

Սիրելի բարեպաշտ ժողովուրդ,

Քրիստոսի հրաշափառ յարութեան տօնի արշալոյսն է վերստին բացուել եւ լուսազարդել աշխարհը: Տօնական բերկրանքն է թեւածում մեր հոգիներում, խնդութիւնն է պարուրել մեր սրտերը: Մեր ցնծութիւնն այսօր միախառնւում է առաքեալների ուրախութեանը, ովքեր եղան առաջին վկաները Քրիստոսի յարութեան: Կիրակի էր օրը, կեանքն ընթանում էր սովորականի պէս, մարդիկ ապրում էին իրենց առօրեայով, բայց ամէն բան փոխուել էր աշակերտների ու նրանց համար, ովքեր տեսան թափուր գերեզմանը, լսեցին բարի լուրը եւ ընդունեցին Քրիստոսի յարութեան հրաշազարդ իրողութիւնը: Նրանք լցուեցին յարուցեալ կեանքի ու փրկութեան յոյսով, զօրացան հաւատքով եւ յարութեան կենսաբեր աւետիսը սփռեցին երկրի չորս ծագերում` ազդարարելով. “Աստուած, որ Տիրոջը յարութիւն տուեց, ձեզ էլ յարութիւն պիտի տայ Իր զօրութէամբ”:

Աշխարհակեցոյց այդ օրը մարդն ու տիեզերքը նորոգուեցին: Մեր Տէրը` Քրիստոս, Իր խաչելութեամբ ու յարութեամբ խորտակեց մահը, քաւեց մարդկային մեղքերը եւ հաշտեցրեց աշխարհը Աստծոյ հետ, որպէսզի այն մնա այդ հաշտութեան մէջ հաւատքով ու պատուիրանապահութեամբ, խաղաղութեամբ, արդարութեամբ, սիրով ու ողորմութեամբ: Քրիստոսի հետ զատուած ենք հնից ու նոր արարած ենք (Բ Կորնթ. Է 17), ինչպէս վկայում է առաքեալը, որպէսզի երկրի վրայ յարուցեալ կեանքով ընթանանք դէպի մեր Հայրը, որ երկնքում է եւ ժառանգենք յաւիտենական կեանքը: Քրիստոսի յարութեան աւետիսին ունկնդիր, սիրելիներ, այսօր երախտագէտ սրտով գոհութիւն ու փառաբանութիւն մատուցենք մեր Տիրոջը մեզ պարգեւած փրկութեան շնորհի համար եւ հայցենք Նրա յարութեան կենդանարար զօրութիւնը մեր կեանքին եւ համայն աշխարհին:

Աշխարհն այսօր էլ կարիքն ունի վերափոխման, կեանքի նորոգութեան, քանզի բեկուած է խաղաղութիւնը, անկատար է արդարութիւնը, աննահանջ են չքաւորութիւնը, պատերազմները, աղէտներն ու աւերները: Տակաւին ազգեր ու ժողովուրդներ քայլում են Գողգոթայի ճանապարհով, կրում գանահարութեան ու հալածանքների փշէ պսակը, գամւում հակամարտութիւնների ու արիւնահեղութիւնների խաչին: Աստուածամերժ այս ընթացքներում օրհնեալ, յարուցեալ կեանքի յոյսն ու լաւատեսութիւնն է բերում առաքեալի աւետաբեր խօսքը, որն այսօր էլ հնչում է նոյն արդիականութեամբ. “Աստուած, որ Տիրոջը յարութիւն տուեց, ձեզ էլ յարութիւն պիտի տայ Իր զօրութէամբ”: Քրիստոսի պարգեւած փրկութեան շնորհներն ընդունելով, հոգով վերածնուելով է, որ մարդկութիւնը պիտի գտնի զօրութիւնը կեանքը վերափոխելու, վճռելու արդի աշխարհի խնդիրներն ու հրամայականները, յաղթահարելու փոթորիկները փորձանաց: Քրիստոսով նորոգուած հոգիներից առատօրէն պիտի բխի ու ծաղկի հաշտ ու խաղաղ, մերձաւորի հանդէպ սիրով ներշաղախ կեանքը եւ զօրանան ձգտումն ու ջանքերը` երկրի վրայ կերտելու այն երանեալ իրականութիւնը, որն ունենա պատկերը երկնային թագաւորութեան:

Սիրելի բարեպաշտ ժողովուրդ, Քրիստոսի յարութեան տոնն այսօր հրաւէր է մեզ անդրադառնալու, թէ մեր հոգում որքա՞ն տեղ ունի մեր Փրկիչը, որքա՞ն է մեր կեանքը լոյս առնում Նրա յարուցեալ ներկայութիւնից, որքա՞ն է վերափոխւում մեր իրականութիւնը Նրա խօսքով ու պատգամներով եւ արդեօ՞ք Նրա ճշմարտութիւնը մեր ճշմարտութիւնն է: Այս հարցադրումները հարկ է, որ մշտապէս հնչեցնենք մեզ համար, որպէսզի մեր ընթացքը հաստատուն լինի Տիրոջ շաւիղներում եւ մեր կեանքը լոյսն ու առաջնորդութիւնն ունենա Աստծոյ: Աստծոյ հաճութիւնն ոցնեցող ժողովուրդն ու երկիրն են ընդունում տէրունապարգեւ օրհնութիւններն ու շնորհները: Արդ, սիրելիներ, զօրացնենք մեր հաւատքը եւ հոգեւոր իմացութիւնը, մեր հոգին ամրացնենք աղօթքով, մեր հայրերի հոգեշեն խօսքով, Տիրոջ Աւետարանի, Սուրբ Գրքի ընթերցանութեամբ, որպէսզի առաքեալի խօսքի համաձայն` նորոգուի մեր ներքին մարդը օրըստօրէ (Բ Կոր. Դ 16): Նոր մարդիկ լինենք նոր երկիր ու նոր կեանք կառուցելու համար: Ինչպէս առաքեալները Տիրոջ յարութեան աւետիսով փոխակերպուած ու զօրացած` աշխարհը վերափոխեցին, մենք էլ մշտապէս աճելով ու զօրանալով հաւատքի մէջ, պիտի վերափոխենք մեր իրականութիւնը, յաղթահարենք կեանքի դժուարութիւնները եւ դիմագրաւենք ժամանակի մարտահրաւէրներին:

Մեր պատմութեան նոր այգաբացն է` լեցուն մեր անկախացեալ երկրի եւ ազգային կեանքի զարթօնքի յոյսերով: Մեր հայրերը այս տեսիլքով վերապրեցին առաւել դժուարին ու բարդ ժամանակներ, համբերեցին ծանր փորձութիւնների, տոկացին հալածանքների ու նեղութիւնների մէջ, տքնեցին ու ստեղծեցին արդար վաստակով եւ Հայրենիքի համար ելան անհաւասար մարտերի: Պարտք ունենք մեր հայրերի եւ սերունդների առջեւ` շէնացնելու մեր երկիրը, մարմնաւորելու ազգային մեր իղձերը: Մեր Տիրոջ կենարար խօսքին ու պատգամներին հաւատարիմ, Նրա ճշմարտութեամբ տոգորուած` ամէն հարցում ու գործում դրսեւօրենք սեր ու նուիրում առ Հայրենին, նախանձախնդրութիւն, ազգային շահի գիտակցութիւն, որ մեր ջանքն ու եռանդը դառնան արդիւնք, առաջընթաց, նոր յոյս ու հեռանկար: Այս պատասխանատուութեամբ մասնակցենք նաեւ Հայաստանի Ազգային Ժողովի առաջիկայ ընտրութիւններին, այն դարձնենք մեր երկրի եւ աշխարհասփիւռ մեր կեանքի զօրացման ու զարգացման ուժ ու յենարան: Մենք կարող ենք ունենալ քաղաքական ու տնտեսական հեռանկարների, ազգն ու երկիրը շէնացնելու տարբեր ծրագրեր ու ակնկալիքներ, դրանց իրագործման տարբեր ուղիներ, սակայն արդարութիւնը, օրինայարգութիւնը, միմեանց հանդէպ յարգանքը, համերաշխութեան, հասկացողութեան ոգին բոլոր պարագաներում, նաեւ` ընտրական գործընթացում, կենսական պահանջ են` միաւորուելու համար մեր նպատակների շուրջ եւ վկայելու կեանքը վերափոխելու մեր ձգտումն ու կամքը: Այսպիսի ընթացքով, հոգեւոր-բարոյական արժէքներն ու սկզբունքները կեանք դարձնելով` միշտ պիտի ունենաք առաքեալի բերած քաջալերութիւնը, որ Աստուած, Ով յարութիւն տուեց մեր Տիրոջը, մեր կեանքն էլ պիտի օրհնի յարութեամբ ու զարթօնքով: Այս հաւատով ու յոյսով լեցուն, սիրելիներ, մեր հայեացքը հաւատոյ գործերով ուղղենք դէպի մեր վաղուայ օրուայ հորիզոնները, դէպի մեր լուսաւոր գալիքները եւ միշտ յիշենք ու կրկնենք առաքեալի խօսքերը. “Աստուած, որ Տիրոջը յարութիւն տուեց, ձեզ էլ յարութիւն պիտի տայ Իր զօրութէամբ”:

Զատկական տօնական առիթով եղբայրական սիրով Մեր ողջոյնն ենք յղում Առաքելական մեր Սուրբ Եկեղեցու Նուիրապետական Աթոռների Գահակալներին` Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսին, Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարք Ամենապատիւ Տ. Թորգոմ Արքեպիսկոպոս Մանուկեանին, Կոստանդնուպոլսի Հայոց Պատրիարք Ամենապատիւ Տ. Մեսրոպ Արքեպիսկոպոս Մութա‎‎ֆեանին, Քոյր Եկեղեցիների հոգեւոր Պետերին եւ մեր Եկեղեցու ողջ հոգեւոր դասին եւ հայցում Տիրոջ հանապազ զօրակցութիւնը տէրունապատուէր իրենց առաքելութեան մէջ:

Հայրապետական օրհնութեամբ ու բարեմաղթանքներով ողջունում ենք Սրբազան Պատարագի արարողութեանը ներկայ Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահ Տիար Սերժ Սարգսեանին առաջին տիկնոջ հետ, ողջոյն ենք յղում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան Նախագահ Տիար Բակոյ Սահակեանին եւ հայոց պետական ողջ աւագանուն` հայցելով հայրենաշէն նոր ձեռքբերումներ Տիրոջ ամենառատ շնորհների ներքոյ: Ողջունում ենք Հայաստանում հաւատարմագրուած դիւանագիտական առաքելութիւնների ղեկավարներին ու ներկայացուցիչներին` մաղթելով յաջողութիւններ մեր երկրների եւ ժողովուրդների բարեկամութեան ու համագործակցութեան ամրապնդման ջանքերում:

Հայրապետական Մեր սերն ու օրհնութիւնն ենք բերում հաւատաւոր սիրեցեալ մեր ժողովրդին ի Հայրենիս եւ ի Սփիւռս եւ աղօթք բարձրացնում, որ յարուցեալ մեր Փրկչի խաղաղութիւնն ու ողորմութիւնը եւ փրկարար շնորհները սփռուեն աշխարհի ու մարդկանց հոգիների վրայ եւ պարգեւեն զօրութիւն` կառուցելու անխռով ու բարօր կեանքը մարդկութեան: Հայցում ենք, որ Տէրն Իր օրհնութեան ներքոյ անվրդով ու ապահով, պայծառ ու անսասան պահպանի հայրենի մեր երկիրը, Առաքելական մեր Սուրբ Եկեղեցին եւ աշխարհասփիւռ ազգս հայոց, եւ մենք այսօր, միշտ ու յաւիտեան խնդութեամբ աւետենք`Քրիստոս յարէաւ ի մեռելոց.
Օրհնէալ է Յարութիւնն Քրիստոսի: